Trong các công trình công nghiệp nặng, trung tâm dữ liệu (Data Center) hoặc các tòa nhà chọc trời có yêu cầu PCCC khắt khe, việc sử dụng ống nhựa để đi dây điện đã không còn đáp ứng đủ tiêu chuẩn an toàn. Lúc này, ống thép luồn dây điện trở thành giải pháp vật tư bắt buộc để bảo vệ mạng lưới cáp động lực và cáp điều khiển khỏi các tác động cơ học tàn phá và ngăn chặn hỏa hoạn lây lan. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cẩm nang kỹ thuật chi tiết nhất về các loại ống thép phổ biến và cách ứng dụng chuẩn xác trên công trường.
Ống thép luồn dây điện là gì? Tại sao nên thay thế ống nhựa PVC?
Ống thép luồn dây điện (tiếng Anh là Electrical Steel Conduit) là những đường ống đúc hoặc hàn từ thép carbon, được thiết kế chuyên dụng để chứa và bảo vệ dây dẫn điện bên trong.
So với ống nhựa uPVC truyền thống, ống thép mang lại sự bảo vệ ở một cấp độ hoàn toàn khác. Nhựa PVC dễ bị lão hóa, giòn vỡ dưới tác động của tia UV và đặc biệt là sinh ra khói độc khi bị đốt cháy. Ngược lại, ống thép có khả năng chịu lực nén cực lớn (ngay cả khi bị xe nâng cán qua), không bắt lửa, không sinh khói và đóng vai trò như một hệ thống chống nhiễu điện từ (EMI) hoàn hảo cho các dòng cáp tín hiệu nhạy cảm.
Ống thép mềm giúp luồn dây tại vị trí góc cua, khu vực rung động hoặc nơi cần chống nước, chống dầu
Phân loại ống thép luồn dây điện cứng (Rigid Steel Conduit)
Dựa trên độ dày thành ống và phương pháp kết nối, kỹ sư cơ điện chia ống cứng thành 3 chuẩn chính theo hệ thống ANSI/UL của Mỹ.
1. Ống thép trơn EMT (Electrical Metallic Tubing)
Đây là dòng ống có thành mỏng nhất và trọng lượng nhẹ nhất trong bộ ba ống cứng.
- Đặc điểm: Thân ống trơn nhẵn, không tiện ren ở hai đầu. Việc liên kết các đoạn ống được thực hiện bằng cách cắm vào các khớp nối trơn và siết chặt bằng ốc vít (Set-screw) hoặc dạng kẹp siết (Compression).
- Bề mặt: Thường được mạ kẽm điện phân (Pre-galvanized).
- Ứng dụng: Thích hợp thi công âm tường, đi nổi trên trần thạch cao trong các tòa nhà thương mại, văn phòng có môi trường khô ráo, ít va đập mạnh. Tiết kiệm nhân công thi công nhất do không phải tốn thời gian tiện ren.
2. Ống thép ren trung bình IMC (Intermediate Metal Conduit)
Khi công trình đòi hỏi khả năng chịu lực cao hơn EMT, IMC là lựa chọn cân bằng giữa chi phí và độ cứng.
- Đặc điểm: Thành ống dày hơn EMT khoảng 30%. Hai đầu ống được tiện ren sẵn từ nhà máy. Các đoạn ống được vặn nối tiếp vào nhau thông qua khớp nối ren (Threaded coupling).
- Bề mặt: Mạ kẽm điện phân hoặc nhúng nóng.
- Ứng dụng: Dùng cho các khu vực có nguy cơ va chạm cơ khí như xưởng sản xuất, tầng hầm để xe, hoặc đi cáp ngoài trời dưới mái che.
3. Ống thép ren dày RSC (Rigid Steel Conduit)
Đây là “anh cả” với thành ống dày nhất, siêu cứng và siêu bền.
- Đặc điểm: Độ dày thành ống lớn (lên tới hơn 2.5mm cho các size lớn), hai đầu tiện ren.
- Bề mặt: Bắt buộc phải mạ kẽm nhúng nóng (Hot-dip Galvanized) để chống ăn mòn tối đa.
- Ứng dụng: Dùng trong môi trường công nghiệp cực kỳ khắc nghiệt: nhà máy lọc dầu, trạm biến áp ngoài trời, các vị trí chôn trực tiếp dưới lòng đất hoặc khu vực có nồng độ hóa chất ăn mòn cao.
Ống EMT, IMC và RSC khác nhau về độ dày, phương pháp kết nối và môi trường ứng dụng
Ống thép luồn dây điện mềm (Flexible Metal Conduit) và Ứng dụng
Tại những vị trí chật hẹp, các góc cua gắt, hoặc những nơi có độ rung động cao (như điểm đấu nối vào động cơ motor, máy biến áp), ống thép cứng không thể uốn cong để lắp đặt. Lúc này, kỹ sư phải sử dụng ống thép mềm (ống ruột gà lõi thép). Cấu tạo dải thép cuốn theo biên dạng Squarelocked giúp ống uốn lượn linh hoạt mà vẫn chịu tải tốt.
1. Ống ruột gà lõi thép tiêu chuẩn (Squarelocked)
Làm từ thép mạ kẽm, dạng xoắn ốc không bọc nhựa. Ống có độ đàn hồi cao, tản nhiệt tốt. Tuy nhiên, các khe xoắn hở khiến ống không chống được nước. Chỉ dùng đi dây âm trần hoặc trong nhà máy khô ráo để chống chuột cắn.
2. Ống thép mềm bọc nhựa PVC (Liquidtight Flexible Conduit)
Đây là sản phẩm nâng cấp vượt trội. Lõi thép mạ kẽm bên trong được bọc kín bằng một lớp nhựa PVC cao cấp (High Grade PVC) màu đen ở bên ngoài.
- Ưu điểm: Chống thấm nước và dầu (Watertight and oilproof) tuyệt đối. Cách điện, chống cháy lan và chịu được thời tiết ngoài trời.
- Ứng dụng: Đi dây ngoài trời từ hộp nối vào đèn đường chiếu sáng, đấu cáp nguồn cho máy CNC có phun dầu làm mát, hệ thống cấp nguồn Motor bơm nước.
Bảng quy đổi kích thước ống thép luồn dây điện chuẩn (Inch sang mm)
Ống thép thường được gọi theo hệ Inch (tiêu chuẩn Mỹ), nhà thầu cần nắm rõ bảng quy đổi sang hệ mm để đặt mua cáp và phụ kiện chuẩn xác:
- Kích thước 1/2″ (Inch): Đường kính ngoài xấp xỉ 17.93mm (với ống EMT) – 21.34mm (với ống IMC). Thường dùng đi 2-3 sợi cáp chiếu sáng 1.5mm2.
- Kích thước 3/4″ (Inch): Đường kính ngoài xấp xỉ 23.42mm (EMT) – 26.67mm (IMC). Dùng phổ biến cho các lộ cáp ổ cắm.
- Kích thước 1″ (Inch): Đường kính ngoài xấp xỉ 29.54mm (EMT) – 33.40mm (IMC). Dùng cho cáp nguồn cấp tủ điện tầng.
- Các size lớn hơn: 1-1/4″, 1-1/2″, 2″, 3″, 4″ phục vụ cho các tuyến cáp động lực chính.
Kỹ sư đo đường kính ống thép luồn dây điện để quy đổi kích thước inch sang mm
4 Ưu điểm vượt trội của ống thép luồn dây điện trong PCCC
Việc chi phí vật tư ống thép cao gấp nhiều lần ống nhựa là hoàn toàn có cơ sở khi xét đến các yếu tố an toàn sinh mạng:
- Chịu nhiệt độ cực cao: Thép có nhiệt độ nóng chảy lên tới gần 1500°C. Khi xảy ra hỏa hoạn, ống thép không bị biến dạng sớm, giúp duy trì nguồn điện cho hệ thống quạt tăng áp buồng thang và bơm cứu hỏa hoạt động liên tục trong ít nhất 2 giờ.
- Không sinh khói độc: Nhựa PVC khi cháy sinh ra khí Clo và Carbon Monoxide (CO) gây ngạt. Ống thép không bắt lửa, loại trừ hoàn toàn nguy cơ sinh khói độc.
- Bảo vệ vật lý tối đa: Ngăn chặn tuyệt đối tình trạng chuột, bọ cắn phá lớp vỏ cách điện của cáp, nguyên nhân hàng đầu gây chập mạch phát tia lửa điện.
- Tương thích vật liệu cao: Hệ số giãn nở nhiệt của ống thép rất thấp, hoàn toàn tương thích khi lắp đặt chung hoặc chôn ngầm trong kết cấu bê tông khối lớn, không gây nứt gãy.
Hướng dẫn thi công và kết nối phụ kiện ống thép
Tương tự như máng cáp, một tuyến ống thép cần rất nhiều phụ kiện đi kèm để hoàn thiện:
- Chuyển hướng: Sử dụng các loại Co vuông 90 độ, hộp nối chia ngả (Hộp chia 1 ngả, 2 ngả thẳng, 2 ngả vuông, 3 ngả chữ T, 4 ngả dấu thập) làm từ hợp kim nhôm đúc.
- Đấu nối vào thiết bị: Khi ống mềm kết nối vào vỏ tủ điện, bắt buộc phải dùng Đầu nối ống ruột gà kín nước (Liquid Tight Connector) có đệm cao su để siết chặt vỏ bọc PVC, ngăn không cho nước tuồn dọc theo ống chảy vào trong mạch điện.
- Kẹp cố định: Sử dụng kẹp giữ ống hình chữ U (Kẹp omega) hoặc kẹp treo ống hình quả bí có ty ren thả từ trần xuống. Khoảng cách kẹp đỡ an toàn thường từ 1.2m đến 1.5m tùy trọng lượng ống.
Bộ phụ kiện ống thép luồn dây điện gồm hộp nối, co, đầu nối kín nước và kẹp omega
Báo giá ống thép luồn dây điện mới nhất
Giá vật tư ống thép luồn dây điện biến động theo giá thép cuộn nguyên liệu trên thị trường và phụ thuộc lớn vào 3 yếu tố: loại ống, kích thước và phương pháp mạ bảo vệ bề mặt.
Dòng ống trơn EMT mỏng sẽ có mức giá khởi điểm thấp nhất, tối ưu cho các dự án thương mại tiết kiệm ngân sách. Ngược lại, nếu dự án yêu cầu ống ren RSC kích thước lớn (như ống 2″ hoặc 3″) mang đi mạ kẽm nhúng nóng toàn bộ, chi phí vật tư có thể tăng lên rất mạnh do khối lượng phôi thép dày và kỹ thuật nhúng kẽm phức tạp. Bên cạnh đó, số lượng các phụ kiện nhôm đúc (hộp chia ngả, đầu nối kín nước) cũng chiếm một tỷ trọng không nhỏ trong tổng dự toán BOQ.
Để có được bảng báo giá chính xác, sát với thực tế công trường và được áp dụng mức chiết khấu thương mại tốt nhất, quý khách vui lòng gửi bản bóc tách vật tư hoặc bản vẽ tuyến cáp cho chúng tôi. Đội ngũ kỹ sư sẽ bóc tách và phản hồi báo giá chi tiết trong vòng 2 giờ làm việc.
Dây tiếp địa được liên kết với hộp nối và hệ thống ống thép luồn dây điện để đảm bảo an toàn điện
Câu hỏi thường gặp (FAQ) về ống thép luồn dây điện
Để nhận tài liệu kỹ thuật Catalogue, tư vấn tiêu chuẩn ống luồn cáp cho dự án hoặc nhận báo giá dự toán chi tiết, vui lòng liên hệ trực tiếp với bộ phận kỹ thuật của chúng tôi.
- Hotline: 0909 126 992
- Website: zencomex.vn
